Stoomlekken opsporen tijdens bedrijf
Met een akoestische camera spoort GasProtex stoomlekken op: de camera vangt het ultrasone geluid op van stoom die onder druk ontsnapt en laat op het beeld zien waar het lek zit. Dat gebeurt op afstand, terwijl je installatie gewoon doordraait, zodat je het stoomnet niet hoeft af te schakelen.
Ja, je kunt stoomlekken laten opsporen terwijl je installatie draait. GasProtex lokaliseert stoomlekken met een akoestische camera (ultrasoon), op afstand en zonder het stoomnet af te schakelen, ook in ATEX-zone 2 en 22. Elk lek krijgt een foto, een locatie en een prioriteit in je Lekbeheer Tool, met een indicatie van het stoomverlies. Condenspotten controleren we niet.
In het kort
- Tijdens bedrijf, zonder het stoomnet af te schakelen.
- Op afstand: niemand hoeft bij hete leidingen te komen.
- Leidingen, flenzen, pakkingen, afsluiters en veiligheden.
- Camera ATEX-gecertificeerd voor zone 2 en 22.
- Per lek een indicatie van het stoomverlies, met de aannames erbij.
- Perslucht en procesgassen nemen we in dezelfde ronde mee.
Waarom je een stoomlek niet altijd ziet
Droge stoom is onzichtbaar. De witte wolk die je bij een lek ziet, is stoom die al tot waterdruppels is gecondenseerd. Zit het lek hoog in een leidingrek of achter andere leidingen, dan zie je het daardoor niet altijd. Wie te dichtbij komt om te zoeken, loopt bovendien kans op ernstige brandwonden.
Een akoestische camera hoort het lek in plaats van het te zien. Stoom die onder druk door een opening ontsnapt maakt ultrasoon geluid, net als een gas- of persluchtlek, en de camera zet dat geluid om in een vlek op het beeld. Zo weet je vanaf veilige afstand waar je moet zijn.
Hoe verloopt een stoomlekinspectie
01
Gesprek en voorbereiding
We bespreken je stoomnet: de druk, waar de leidingen lopen, welke delen in een ATEX-zone liggen en waar je zelf al lekken vermoedt.
02
Inspectie tijdens bedrijf
We lopen het stoomnet af met de camera: leidingen, flenzen, pakkingen, afsluiters en veiligheden. Op afstand en zonder demontage.
03
Rapport in je Lekbeheer Tool
Elk lek met foto, locatie en prioriteit. Met je druk en de geschatte grootte van de opening rekenen we per lek een indicatie van het stoomverlies uit.
Wat krijg je technisch?
| Methode | Akoestische camera (ultrasoon), Crysound CRY8125 |
| Waar we zoeken | Leidingen, flenzen, pakkingen, afsluiters en veiligheden |
| Werkingsvoorwaarde | Stoom die onder druk door een opening ontsnapt |
| Productiestop | Nee, inspectie bij draaiende installatie |
| ATEX | Zone 2 (gas) en zone 22 (stof), certificaat TÜV 24 ATEX 9172 X |
| Omgevingstemperatuur camera | -20 tot 50 °C, daarom meten we op afstand van hete leidingen |
| Stoomverlies | Indicatie met de formule van Napier, niet uit de camera |
Wat kost een stoomlek? Een indicatie, geen meting
Bij perslucht en gassen berekent de camera het debiet per lek. Bij stoom doen we dat bewust niet, want het rekenmodel van de camera is gemaakt voor gassen die niet condenseren, terwijl stoom juist bij het lek condenseert. Een liter per minuut of een eurobedrag uit de camera zou dan niet kloppen.
Daarom rekenen we het verlies apart uit, met de aangepaste formule van Napier. Het Ierse energieagentschap SEAI raadt die aan om energiebesparing op stoom te onderbouwen: W = 0,24725 × P × D², met W het verlies in kg stoom per uur, P de absolute druk in bar en D de diameter van de opening in mm.
Met je bedrijfsuren, het energieverbruik van je ketel per ton stoom en je gasprijs wordt dat een bedrag op jaarbasis. Omdat de grootte van de opening een schatting is, is de uitkomst een indicatie, en de aannames staan er altijd bij.
Ter indicatie van de orde van grootte: het Amerikaanse ministerie van Energie rekent voor een opening van 3 mm in een leiding op ruim 10 bar overdruk met ongeveer 34 kg stoomverlies per uur.
Condenspotten controleren we niet
Een condenspot lekt aan de binnenkant: stoom blaast door naar de condensleiding. Om dat betrouwbaar vast te stellen heb je naast ultrasoon ook een temperatuurmeting nodig, en die combinatie ondersteunt onze apparatuur niet. Gaat je vraag vooral over condenspotten, dan zeggen we dat liever vooraf. Lekken aan de buitenkant van het stoomnet, bij flenzen, pakkingen, afsluiters en veiligheden, sporen we wel op.
Ook perslucht of procesgassen?
Perslucht
Heb je naast stoom ook een persluchtnet, dan nemen we dat in dezelfde ronde mee. Daar berekent de camera wel het debiet per lek.
Naar persluchtlekdetectie →Procesgassen
Gaslekken in procesleidingen spoort dezelfde camera op, ook waterstof en stikstof. Op werkdruk, ook in zone 2 en 22.
Naar gaslekdetectie →Per gastype
Welke gassen en dampen een akoestische camera kan opsporen, met per gastype de toepassing en het risico.
Welke gassen kun je opsporen? →Veelgestelde vragen
Kun je stoomlekken opsporen terwijl de installatie draait?+
Ja. De akoestische camera vangt het ultrasone geluid op van stoom die onder druk ontsnapt. Het stoomnet hoeft daarvoor niet af te schakelen en er wordt niets gedemonteerd.
Hoe vindt een akoestische camera een stoomlek?+
Stoom die onder druk door een opening ontsnapt, maakt ultrasoon geluid. De camera vangt dat op met 200 microfoons en laat de bron zien als een vlek op het camerabeeld. Het werkt op dezelfde manier als bij gas- en persluchtlekken.
Meten jullie hoeveel stoom er weglekt?+
Niet met de camera, want het rekenmodel daarvan geldt voor gassen die niet condenseren. We rekenen het verlies apart uit met de formule van Napier, op basis van de druk en de geschatte grootte van de opening. Dat is een indicatie, en de aannames staan er altijd bij.
Controleren jullie ook condenspotten?+
Nee. Een condenspot betrouwbaar testen vraagt naast ultrasoon ook een temperatuurmeting, en dat ondersteunt onze apparatuur niet. Lekken aan de buitenkant van het stoomnet sporen we wel op.
Kan een stoomlekinspectie in een ATEX-zone?+
Ja, in zone 2 en 22. De camera is daarvoor gecertificeerd onder TÜV 24 ATEX 9172 X. In zone 0, 1, 20 en 21 mag de camera niet naar binnen. Omdat hij op afstand meet, kunnen we die zones vanaf de zonegrens bekijken, als jouw zonering en werkvergunning dat toelaten.
Akoestische camera in een ATEX-omgeving →Hoe dichtbij moet je bij een stoomleiding komen?+
Niet dichtbij. De camera meet op afstand, en dat is veiliger. Het is ook nodig: de camera werkt tussen -20 en 50 °C, dus we meten niet vlak boven een hete, ongeïsoleerde leiding.
Wat krijg ik na de inspectie?+
Elk lek staat in je Lekbeheer Tool, met foto, locatie, prioriteit en een indicatie van het stoomverlies. De reparatie doet je eigen onderhoudsdienst of je vaste onderhoudspartij.
Kunnen jullie perslucht en gas in dezelfde ronde meenemen?+
Ja. Dezelfde camera spoort ook perslucht- en gaslekken op. Bij perslucht en een aantal gassen berekent hij daarbij ook het debiet per lek.
Wat kost een stoomlekinspectie?+
Dat hangt af van de omvang van je stoomnet en de tijd die we op locatie nodig hebben. We bespreken het vooraf en je krijgt een offerte op maat.
Bronnen
- Sustainable Energy Authority of Ireland (SEAI), Guidelines for claiming energy savings from steam trap replacement, versie 1.0, 12 april 2023. Hierin staat de aangepaste formule van Napier.
- U.S. Department of Energy, Steam Tip Sheet #1: Inspect and Repair Steam Traps, januari 2012. Rekenvoorbeeld uit de tabel: een opening van 1/8 inch bij 150 psig geeft 75,8 pound stoom per uur, bij uitstroming naar atmosferische druk.